Karin Haanappel is een zelfstandig kunsthistorica en onafhankelijk onderzoeker. Zij heeft meerdere boeken geschreven en draagt een egalitaire kunst- en cultuurgeschiedenis uit.

Sinds 1994 is Karin Haanappel werkzaam als zelfstandig kunsthistorica. Na het behalen van haar doctoraal Kunstgeschiedenis en Algemene Letteren aan de Universiteit Utrecht, met een scriptie over de Franse beeldhouwster Camille Claudel, begon ze als onafhankelijk onderzoeker waarbij ze de vrouwelijke kunstenaars, die vanuit de His Story of Art aan de kant waren geschoven, weer voor het voetlicht plaatst. Hoewel haar focus op de kunst uit de negentiende eeuw ligt, deed ze voor haar boek Herstory of Art (2012) onderzoek naar de perioden van de prehistorie tot de moderne tijd. Dit maakt dat zij kunst en kunstenaars uitstekend in de context van hun tijd kan beschouwen. Karin Haanappel geeft regelmatig lezingen en radio-interviews. Daarnaast heeft ze een online academie waar zij een evenwaardige kunstgeschiedenis (The Story of Art is His & Her Story) uitdraagt en haar talrijke cursisten vol enthousiasme een ‘kunst maakt gelukkig’ gevoel bezorgt.

Karin Haanappel in de Holy Moly Woman Podcast (2025)

Holy Moly Woman:

In deze aflevering spreken we met niemand minder dan Karin Haanappel. Karin is kunsthistorica en heeft als missie om vrouwen terug te brengen in de geschiedenis – waar ze thuishoren! Tijdens haar studies Algemene Letteren en Kunstgeschiedenis viel haar al snel iets op: waar zijn de vrouwen? In de grote westerse culturele canon bleken vrouwelijke kunstenaars vrijwel onzichtbaar. Hoe kon dat?

Karin besloot zelf op onderzoek uit te gaan en ontdekte al snel dat die vrouwen er wél waren. Talloze vrouwelijke kunstenaars, vaak even getalenteerd als hun mannelijke collega’s, zijn door de eeuwen heen systematisch onderbelicht gebleven. Het was het begin van haar levenslange missie: de verborgen geschiedenis van vrouwen zichtbaar maken.

Eén van de eerste vrouwen die Karin’s aandacht trok, was Camille Claudel (1864-1943). Een briljante beeldhouwster, die in de geschiedenis vooral bekend staat als ‘de rechterhand en muze’ van Auguste Rodin (1840-1917). Camille was een uitzonderlijk kunstenaar, met een geheel eigen stijl en visie. Alleen had ze de tijdgeest tegen zich: carrière maken als vrouw in de kunstwereld was in die tijd ‘not done’. Haar werk werd genegeerd, haar talent werd niet erkend en uiteindelijk belandde ze – opgesloten door haar eigen broer – in een psychiatrische inrichting. Daar bracht ze de laatste dertig jaar van haar leven door.

Haar lot is tragisch, maar staat symbool voor de manier waarop vrouwen systematisch uit de geschiedenis zijn gewist. Eeuwenlang mochten vrouwen nauwelijks deelnemen aan het publieke domein. Vrouwelijke rolmodellen bleven daardoor grotendeels onzichtbaar in de geschiedschrijving, terwijl ze er wel degelijk waren. In haar boek ‘Herstory of Art’ (2012) brengt Karin deze vergeten vrouwelijke kunstenaars weer tot leven. Ze laat zien hoe en waarom zij uit de kunstgeschiedenis zijn geschreven, en wat dat zegt over hoe wij onze geschiedenis hebben geconstrueerd.

Karin’s zoektocht bleef niet beperkt tot de 19e eeuwse kunstwereld. Tijdens haar onderzoek stuitte ze op de Isis-religie, die tijdens het Romeinse Rijk nog één van de belangrijkste spirituele stromingen was. De moedergodin Isis werd eeuwenlang vereerd, en zelfs de stad Parijs blijkt naar haar vernoemd! In haar boek ‘Het Parijs van Isis’ (2010) beschrijft Karin hoe diep deze vrouwelijke religie ooit verankerd was in de samenleving, totdat het patriarchaat de godin systematisch uit de geschiedenis begon te wissen.

Karin ontdekte tijdens haar onderzoek dat het oude Egypte oorspronkelijk een matrilineaire samenleving was, waarin niet de farao’s, maar een lange lijn van koninginnen de leiding had. Zelfs de beroemde zonnegod bleek oorspronkelijk een godín. En misschien wel de grootste onthulling: zelfs Jezus werd in de vroegste afbeeldingen misschien wel als meisje weergegeven.

Met haar diepgravende onderzoek biedt Karin een compleet nieuw perspectief op de rol van vrouwen in de geschiedenis. Ze laat zien dat vrouwen vanaf het begin van de mensheid een essentiële rol speelden in kunst, cultuur, religie en samenleving en hoe het patriarchaat hen systematisch onderdrukte en uit de boeken schreef. Tot op de dag van vandaag kennen we daardoor slechts een fractie van onze eigen vrouwelijke geschiedenis. Hoog tijd om dat te herstellen.

Wil je op de hoogte blijven?

Meld je kosteloos aan voor de wekelijkse Nieuwsbrief die Karin op maandagochtend stuurt. KLIK HIER of kijk bij de contactgegevens van deze website: www.artedelledonne.nl/contact/